Wat zijn de ingrediënten van bier?

Water

Bier bestaat voor meer dan 90 procent uit water. Zuiver water is dan ook een belangrijk ingrediënt om goed bier te brouwen. Veel brouwerijen zuiveren het water dat zij gebruiken nog eens extra zodat deze altijd de juiste, speciale samenstelling heeft. Afhankelijk van de biersoort mag dit water sporen van mineralen bevatten.

Graan

Graan vormt een belangrijk ingrediënt voor de smaak, alcohol en kleur van het bier. Voor de meeste bieren gebruikt de brouwer brouwgerst. Dit is een graan dat speciaal wordt geteeld voor het brouwen van bier. Brouwgerst bevat veel zetmeel en een specifieke hoeveelheid eiwitten (tussen 9,5 en 10,5 procent). Brouwgerst wordt eerst gemout voordat het geschikt is om mee te brouwen. Ook andere granen zijn geschikt om bier mee te brouwen. Tarwe(mout) vormt bijvoorbeeld een belangrijk bestanddeel van witbier. Maar ook met haver, mais en zelfs rijst wordt wel eens bier gebrouwen.

Hop

Hop is een klimplant die van nature in Nederland voorkomt. De brouwer gebruikt de bloemetjes van de vrouwelijke hopplant om bier de kenmerkende bittere smaak te geven. Daarnaast geeft hop stevigheid aan het bierschuim en is het een natuurlijk conserveringsmiddel. Naast hop kan de brouwer er voor kiezen om ook andere smaakmakers in het bier te gebruiken. Denk hierbij aan kruiden als anijs, koriander of zoethout. Ook vruchten, al dan niet bewerkt, worden in sommige bieren gebruikt. De bekendste voorbeelden zijn sinaasappelschil in sommige witbieren of kersen in kriekbier.

Gist

Gist is onmisbaar voor het brouwen van bier. Gist is een eencellige schimmelsoort die in staat is om suikers om te zetten in alcohol en koolzuurgas. Daarnaast is het ook een belangrijke smaakmaker. Elke giststam (gistcultuur) heeft een eigen aroma en smaak en zorgt in combinatie met de andere ingrediënten voor een uniek bier. Als de gist in het bier achterblijft is het bier troebel. Voor heldere bieren is de gist voor het afvullen gefiltreerd.

Alcoholvrij bier brouwen

Bij het brouwen van alcoholvrij bier worden dezelfde ingrediënten gebruikt als bij alcoholhoudend bier, namelijk: water, graan, hop en gist. De meest gangbare brouwmethodes zijn:

Speciale gist

Gist is bepalend voor het koolzuur, het alcoholpercentage en de smaak van bier. Om bier zonder alcohol te brouwen wordt tijdens het brouwproces speciale gist gebruikt en vindt de vergisting plaats bij een lagere temperatuur. Door het brouwproces vlak voor de vergisting van de gistcellen in alcohol af te breken, ontstaat bier zonder alcohol.

Destilleren

Een andere methode voor het brouwen van alcoholvrij bier is destilleren. Hierbij wordt het bier gebrouwen met alcohol en wordt tijdens het brouwen door middel van verhitting het alcohol weer verwijderd. Door verhitting verdampt niet alleen de alcohol, maar gaan ook aroma’s verloren. Om de smaak van het 0.0% bier te behouden, wordt tijdens de destillatie de aroma’s uit het brouwsel gehaald en later weer toegevoegd.

Filteren

Door het filteren van bier tijdens het brouwproces kan alcohol uit bier worden gescheiden. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van een membraan waarmee het bierbrouwsel wordt geperst. Dit is een kostbaar en lang proces en wordt daarom minder gebruikt door brouwers.

Alcoholvrij en laag in alcohol

Volgens de Nederlandse wetgeving mag je een bier alcoholvrij noemen als er maximaal 0,1% alcohol in zit. Als er op het bieretiket 0.0% staat, betekent dat er afgerond 0,0% alcohol in het bier zit.

Een alcoholarm bier dat in Nederland wordt gebrouwen, mag volgens de wet meer dan 0,1% en ten hoogste 1,2% alcohol bevatten. Naast alcoholvrij bieren is er tegenwoordig ook een groeiend aanbod aan laagalcoholische (speciaal)bieren. Deze bieren bevatten tussen de 2 à 4% alcohol.

Overigens gelden in andere landen andere normen. Deze buitenlandse bieren worden ook verkocht op de Nederlandse markt, waarbij op het etiket staat vermeld dat het ‘alcoholvrij bier’ is, terwijl deze bieren meer dan 0,1% alcohol bevatten. Advies is om altijd het vermelde alcoholpercentage op het etiket te checken.