Biersector

Wet- en regelgeving

Voedselveiligheid

Onder ‘voedselveiligheid’ wordt verstaan: de garantie dat voedsel geen nadelige gevolgen heeft voor de gezondheid van de eindverbruiker wanneer het wordt bereid en gegeten, rekening houdend met het doel en de manier van de consumptie ervan.

Voedselveiligheid wordt vaak verward met kwaliteit. Kwaliteit houdt in dat een product aan de verwachtingen van de gebruiker voldoet. Voedselveiligheid is hier een onderdeel van, naast kenmerken als smaak, geur en kleur. Voedselveiligheid is echter een wettelijk minimum vereiste. Dit is nationaal geregeld in de Warenwet, de Warenwetregeling Hygiëne van levensmiddelen en de Warenwetregeling Bereiding en behandeling van levensmiddelen. Op Europees niveau moeten bedrijven zich houden aan de General Food Law.

Er bestaan drie typen voedselveiligheid:

1. Micro-biologische voedselveiligheid

Micro-organismen zijn bijvoorbeeld schimmels, gisten en bacteriën. De meeste van de micro-organismen zijn nodig voor het in stand houden van onze leefomgeving. Slechts een minderheid is pathogeen of ziekteverwekkend. Besmetting kan plaatsvinden tijdens de productie, de bewaring, de verwerking, de verkoop of de bereiding van het voedsel of zijn grondstoffen.

2. Chemische voedselveiligheid

Vreemde stoffen in onze voeding kunnen afkomstig zijn van het milieu of van het voedselproductieproces zelf. Er dient hierbij een onderscheid gemaakt te worden tussen additieven en contaminanten. Additieven zijn stoffen die om technische redenen bij het vervaardigen, verwerken, bereiden, behandelen, verpakken, vervoeren of opslaan van voedingsmiddelen bewust aan deze voedingsmiddelen worden toegevoegd teneinde te voldoen aan de eisen die de consument aan deze producten stelt (bijvoorbeeld smaakversterkers, enzymen en anti oxidanten). Contaminanten daarentegen zijn stoffen die niet opzettelijk aan voedingsmiddelen zijn toegevoegd. Deze stoffen komen veelal vanuit de omgeving in voedingsmiddelen terecht (bijvoorbeeld gewasbeschermingsmiddelen).

3. Fysische voedselveiligheid

Fysische contaminatie wordt veroorzaakt door stukjes metaal, glas of plastic die in de voeding terecht kunnen komen. Deze vervuiling kan tijdens de oogst of tijdens het productieproces gebeuren. Brouwerijen beschikken over zeer geavanceerde detectieapparatuur om vreemde voorwerpen te detecteren en te verwijderen.

Voedings- & gezondheidsclaims

De Europese verordening inzake voedings- en gezondheidsclaims bepaalt welke claims gebruikt mogen worden ten aanzien van (ingrediënten van) levensmiddelen. Met een voedingsclaim wordt bedoeld een claim die iets zegt over de voedingskundige samenstelling van een product (zoals: verlaagd energie gehalte of light). Ook illustraties, symbolen of grafische voorstellingen vallen hieronder. Met een gezondheidsclaim wordt bedoeld een claim die een relatie legt tussen de consumptie van een product en de invloed daarvan op de gezondheid.

De Verordening maakt onderscheid tussen alcoholhoudende dranken met meer dan 1,2% alcoholpercentage en alcoholhoudende dranken met minder dan 1,2% alcoholpercentage. Gezondheidsclaims zijn in het geheel niet toegestaan voor alcoholhoudende dranken met meer dan 1,2% alcoholpercentage.

Voedingsclaims zijn in beperkte mate toegestaan

Toegestaan zijn:

Claims over een laag of verlaagd alcoholgehalte
Claims over een verminderd energiegehalte (mits de energetische waarde met minimaal 30% is verlaagd en onder vermelding van de eigenschap(pen) waardoor de energetische waarde verlaagd is en met welke hoeveelheid).

Als één van deze twee voedingsclaims wordt gevoerd, dan is het verplicht om op de verpakking melding te maken van de hoeveelheden eiwitten, koolhydraten, suikers, vetten, verzadigde vetzuren, voedingsvezels en natrium.

Etikettering

Wat een brouwer moet vermelden op het etiket is geregeld via Europese wetgeving in de Europese etiketteringsverordening (1169/2011).

Bij het etiketteren van levensmiddelen wordt uitgegaan van de volgende principes:

De aanduiding en alle voorgeschreven vermeldingen moeten duidelijk zichtbaar, gemakkelijk leesbaar en onuitwisbaar op het etiket of op de verpakking worden aangebracht.
Met uitzondering van de vermelding van de productiepartij moet de verplichte informatie in ieder geval in de Nederlandse taal worden vermeld.
Aanduidingen, vermeldingen en voorstellingen die onjuist, onvolledig of misleidend zijn, zijn verboden.

Op basis van de Europese etiketteringsverordening moet de verpakking van bier in ieder geval voorzien zijn de volgende informatie:

De warenwettelijke benaming of een omschrijving van het product.
Een lijst van ingrediënten (nog niet verplicht bij bier >1,2% alc., maar de leden van Nederlandse Brouwers vermelden de ingrediënten doorgaans wel om de consument zo goed mogelijk te informeren).
De netto-hoeveelheid.
De datum van minimale houdbaarheid.
De gegevens van de producent, verpakker of verkoper.
De productiepartij.
Het alcoholgehalte.
Voedingswaarde (nog niet verplicht bij bier > 1,2% alc.).

Aanvullend is het wettelijk verplicht, dat de aanduiding, de netto-hoeveelheid, de datum van minimale houdbaarheid en het alcoholgehalte in hetzelfde gezichtsveld op de verpakking of op het etiket moeten worden aangebracht.

Vermelding voedingswaardedeclaratie

Het is op dit moment niet wettelijk verplicht om op verpakkingen van dranken met een alcoholgehalte van meer dan 1,2% de voedingswaarde (hoeveelheid energie en nutriënten) te vermelden. Om de consument zo volledig mogelijk te informeren, adviseert Nederlandse Brouwers om ook op bier met meer dan 1,2% alcohol de voedingswaarde te vermelden.

Etiketteringshandleiding Nederlandse Brouwers

Het etiket is de meest gebruikte manier om de consument te informeren over het bier. Wat er allemaal op een etiket mag of moet staan (en wat juist niet), is vastgelegd in de Europese etiketteringsverordening. Om brouwers wegwijs te maken in deze regelgeving heeft Nederlandse Brouwers een etiketteringshandleiding opgesteld, die de verordening moeten verduidelijken, onder andere op het gebied van allergenen en de kwantitatieve ingrediëntendeclaratie.

Klik hier voor de handleiding

Alcohol en marketing

De brouwers vinden het belangrijk dat er op een verantwoorde manier wordt omgegaan met marketing. Uitgangspunt daarbij is dat marketing om merkvoorkeuren te creëren onderdeel is van onze maatschappij en ook toegestaan moet blijven, mits dit zorgvuldig gebeurt. Zo moet reclame niet gericht zijn op jongeren en moet alcoholreclame geen overmatige alcohol consumptie stimuleren. Nederlandse Brouwers werkt daarom al sinds 1989, met de Reclamecode voor Alcoholhoudende Dranken (RvA) en sinds 2020 met de Reclamecode voor Alcoholvrij en Alcoholarm Bier (RvAAB).

Deze codes bevatten afspraken die de sector heeft opgesteld om zorgvuldige marketing van alcoholhoudende dranken en alcoholvrij- en alcoholarm bier te garanderen. Indien een consument of organisatie van mening is dat reclame-uiting een reclamecode overtreedt, dan kan op een laagdrempelige manier een reclamecode worden ingediend bij de Reclame Code Commissie (RCC). De RCC beoordeelt vervolgens of een reclame-uiting in strijd is met de RvA of RvAAB. In geval beroep wordt de reclame-uiting beoordeeld door het College van beroep. Het percentage toegewezen klachten is zeer laag.

De toetsingscommissie van STIVA toetst iedere radio- en tv-commercial voordat deze wordt uitgezonden aan de RvA. Hiermee is een extra controle ingevoerd om er voor te zorgen dat reclames op radio en tv aan de RvA voldoen.

Bekijk de best practices voor marketing die worden uitgevoerd door STIVA en Nederlandse Brouwers m.b.t. de verantwoorde marketing.