De biermarkt
Bier en economie
De Nederlandse biersector is een volwassen en veelzijdige markt met meer dan 900 brouwerijen, variërend van eeuwenoude internationale concerns tot ambachtelijke start-ups. Deze brede structuur faciliteert een hoge mate van productdiversificatie en innovatie. In de afgelopen jaren heeft dit geleid tot een aanzienlijke groei in het segment van speciaalbieren, alcoholvrije varianten en biermixen.
De toegenomen keuzemogelijkheden stellen consumenten in staat om voor iedere gelegenheid een passend product te selecteren, zowel op de binnenlandse als internationale markt. Nederland bekleedt daarbij een prominente positie als een van ’s werelds grootste bierexporteurs, met een sterke concurrentiepositie dankzij efficiënte productieprocessen en een gunstige kostprijs-kwaliteitverhouding.
Overheidsinkomsten
Ook de overheid profiteert er van dat bier in Nederland wordt gebrouwen en gedronken. De bijdrage van de biersector aan de Nederlandse schatkist is significant. In 2025 was de bijdrage aan bieraccijns al 438 miljoen euro. Grofweg kun je stellen dat van de gemiddelde prijs die een consument betaalt voor een krat bier, 5 euro direct in de staatskas vloeit door accijns en btw. Door de werkgelegenheid in de biersector ontvangt de overheid ook inkomstenbelasting en sociale premies. Naast belastinginkomsten en werkgelegenheid, zijn de brouwerijen ook maatschappelijk betrokken middels sponsoring van landelijke en lokale evenementen.
De biersector is een dynamische sector die zich richt op zowel de nationale als de internationale markt. Het is van belang dat de Nederlandse brouwerijsector zich kan blijven ontwikkelen en haar concurrentiepositie kan behouden. De Nederlandse overheid zou daarom maatregelen moeten nemen om te zorgen dat de biersector haar bijdrage aan de Nederlandse economie kan vergroten.
Accijns op bier
Accijns is een vorm van belasting die wordt geheven op de verkoop van bepaalde goederen, waaronder alcoholische dranken. Voor niet-alcoholische dranken, waaronder alcoholvrij bier, geldt de verbruiksbelastingen voor alcoholvrije dranken. Een essentieel kenmerk van accijns en de verbruiksbelasting is dat deze geheven worden over de hoeveelheid van het product, en niet over de waarde daarvan. Dit in tegenstelling tot de btw. De voornaamste redenen voor accijnsheffing en verbruiksbelasting zijn het verschaffen van inkomsten voor de staat.
Accijnsontwikkelingen
Ten opzichte van het jaar 2000, is de bieraccijns met bijna 80% gestegen. In totaal draagt de Nederlandse biersector jaarlijks zo’n 438 miljoen euro direct bij aan de schatkist via bieraccijnzen.
De accijns op bier in Nederland is hiermee veel hoger dan in Duitsland en België. Hierdoor loont het voor steeds meer mensen om aankopen over de grens te doen.
Grenseffecten
Door de bieraccijnsverschillen met onze buurlanden wordt veel bier over de grens gekocht, zowel door consumenten als handelaren. Bieraccijnstoerisme en illegale bierimport zijn niet alleen schadelijk voor de Nederlandse biersector, maar ook voor werkgelegenheid en de omzet van supermarkten en de horeca, vooral in de grensstreken.
Hoge accijns op bier kost Nederlandse overheid geld
De potentiële extra inkomsten voor de overheid wegen niet op tegen de extra kosten die het met zich meebrengt. Doordat bierkopers hun aankopen in onze buurlanden doen, ontvangt de Nederlandse overheid over deze bieraankopen geen btw en accijns. Daarbij loopt de overheid door het banenverlies in de biersector nog eens loonbelasting en sociale premies mis en moeten er uitkeringen betaald worden. Tevens neemt door het banenverlies de toegevoegde waarde van de biersector aan het Bruto Binnenlands Product fors af. Als alle kosten op een rij worden gezet, dan blijkt dat de opbrengsten van een accijnsverhoging niet opwegen tegen de extra kosten.
Biermarkt 2025
Pils is nog steeds met afstand het grootste segment binnen de biersoorten. Het aandeel in de totale bierverkoop is bijna 75%. Ten opzichte van 2024 zijn de pils verkopen wel gedaald.
Binnen het speciaalbiersegment zijn er verschuivingen. Blond blijft nog steeds het meest populaire speciaalbier en zag de verkopen met ruim 4% groeien. De grootste groei zit bij IPA met een stijging van 15,5%, gevolgd door Wit met 13,7%.
Verschuiving naar alcoholvrij
De alcoholvrije productcategorieën zitten in de lift. Alcoholvrij pils werd in 2025 13,6% meer verkocht dan in het voorgaande jaar. Voor alcoholvrij speciaalbier was dit zelfs 25,6%, en voor alcoholvrije biermix 6,6%. Dit laat zien dat de innoverende alcoholvrije producten die de brouwers maken in de smaak vallen bij consumenten. Het is van belang dat deze categorie geen verdere lastenverzwaring krijgt door middel van een hogere verbruiksbelasting. Deze positieve ontwikkeling zou juist moeten worden gestimuleerd door de overheid.
Nationaal Preventieakkoord
Nederlandse Brouwers heeft in 2018 samen met het kabinet, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven het Nationaal Preventieakkoord ondertekend. Het doel van dit akkoord is om de positieve trend van dalend alcoholmisbruik verder door te zetten. Brouwers gaan samenwerken met andere akkoordpartijen om misbruik onder specifieke doelgroepen terug te dringen.
Het preventieakkoord heeft als doel het alcoholmisbruik tot 2040 terug te dringen. Het percentage Nederlanders van 18 jaar en ouder dat overmatig drinkt moet dalen van 8,8 procent naar 5 procent. Er is sprake van overmatig drankgebruik bij meer dan 14 glazen per week voor vrouwen en meer dan 21 glazen voor mannen. Het aantal zware drinkers moet dalen van 8,5 procent naar 5 procent. De definitie ‘zware drinker’ is van toepassing op vrouwen die minstens een keer per week 4 glazen nuttigen op een gelegenheid en voor mannen bij 6 glazen op een gelegenheid. Een andere doelstelling is het laten afnemen van het aantal zwangere vrouwen en minderjarigen dat alcohol drinkt.
De cijfers die STIVA bijhoudt laten een positief beeld zien. Voor zowel zwaar als overmatig drinken geldt dat we op koers liggen om het doel van 5% in 2040 te halen. Het percentage Nederlanders van 18 jaar en ouder dat als zware drinker (minimaal één keer per week drinken van 6 glazen bij één gelegenheid voor mannen en 4 voor vrouwen) wordt ingeschaald, is van 7,9% in 2023, via 7,2% (2024) in 2025 verder gedaald naar 6,7%.
Bij overmatig drinken (gemiddeld meer drinken dan 14 glazen alcoholhoudende drank per week voor vrouwen en meer dan 21 voor mannen) is ook een positief beeld te zien. In 2023 was dit nog 6,7%, in 2024 werd 5,5% gemeten en dit is stabiel gebleven met ook weer 5,5% in 2025. Ten opzichte van 2001 is overmatig alcoholgebruik met ruim 50% gedaald.
